الشيخ أبو الفتوح الرازي
85
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
بنشست و آن صرّهها مىداد به درويشان تا جمله بداد . آنگه گفت ( 1 ) از رسول ( 2 ) شنيدم كه او گفت ( 3 ) : روز قيامت درويشان مهاجريان ( 4 ) در عرصات قيامت آيند ( 5 ) ، فريشتگان ايشان را گويند : به حسابگاه آييد ( 6 ) تا حساب باز دهيد ( 7 ) . گويند : ما را چيزى نبود تا حساب آن باز دهيم . ايشان را به بهشت برند پيش از توانگران به پانصد سال ، تا مردى از جمله توانگران در ميان ايشان شود ، خواهد كه با ايشان به بهشت رود ( 8 ) ، فريشتگان بيايند و دست او گيرند ( 9 ) و او را از آن ميان بيرون آرند . عمر خواست تا من آن مرد باشم . به خداى كه من نخواهم كه همه دنيا مرا بود و من آن مرد باشم . قوله ( 10 ) : * ( أُحْصِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّه ) * ، اى حبسوا و منعوا ( 11 ) ، يقال : احصره المرض ، و حصره العدوّ . * ( فِي سَبِيلِ اللَّه ) * ، اى في طاعة اللَّه ( 12 ) . * ( لا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِي الأَرْضِ ) * ، اى سيرا فيها . ايشان نتوانند كه در زمين بروند به سفرى و تجارتى و طلب معاشى . و ضرب در زمين ، [ 367 - ر ] كنايت باشد از سير شديد سريع كما قال ( 13 ) تعالى : وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّه ( 14 ) ، و قوله : إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ ( 15 ) ، قال الشّاعر : قليل المال تصلحه فيبقى و لا يبقى الكثير مع الفساد لحفظ المال ايسر من بغاه ( 16 ) و ضرب في البلاد به غير زاد قتادة گفت معنى آن است كه : خود را باز داشته باشند ( 17 ) ، در راه خدا ( 18 ) ، و جهاد و عبادت ( 19 )
--> ( 1 ) . دب كه . ( 2 ) . همه نسخه بدلها بجز تب خداى . ( 3 ) . اساس كه كلمه نو نويس است : كه چون ، با توجه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 4 ) . وز ، مب : مهاجران . ( 5 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر و . ( 6 ) . مج ، وز ، دب : آيى / آييد . ( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب : دهى / دهيد . ( 8 ) . فق و . ( 9 ) . تب : بگيرند ، وز : برگيرند . ( 10 ) . تب ، مب تعالى . ( 11 ) . مب ، مر : احبسوا اى منعوا . ( 12 ) . تب قوله تعالى . ( 13 ) . مب اللَّه . ( 14 ) . سوره مزّمّل ( 73 ) آيه 20 . ( 15 ) . سوره نساء ( 4 ) آيه 101 . ( 16 ) . تب ، مج : نفاه . ( 17 ) . مج ، وز : باز داشته . ( 18 ) . تب : خداى تعالى . ( 19 ) . دب و .